قهوه یکی از پرطرفدارترین نوشیدنیهای جهان است، اما بیشتر مردم تنها چند نوع از آن را میشناسند. در حالی که در گوشهوکنار دنیا قهوههایی پرورش داده میشوند که طعم، عطر و ویژگیهای منحصربهفردی دارند. در این مقاله، با قهوههای خاص و کمتر شناختهشده جهان آشنا میشویم؛ قهوههایی که هر فنجان آن تجربهای تازه از طعم و فرهنگ به همراه دارد.
اهمیت شناخت قهوههای خاص
قهوههای خاص یا همان Specialty Coffee بر پایه کیفیت دانه قهوه، منطقه کشت، روش فرآوری و امتیاز طعمی (cupping score) شناخته میشوند.
در کشت قهوههای خاص، تمام مراحل از برداشت تا برشتهکاری با دقت و نظارت بالا انجام میشود. این نوع قهوهها اغلب در مزارع کوچک و خانوادگی پرورش داده میشوند و کیفیت آنها حاصل ترکیب عوامل طبیعی و انسانی است.
شناخت قهوههای خاص جهان برای کسانی که به دنبال تجربهای عمیقتر از نوشیدن قهوه هستند، فرصتی است برای درک تفاوت واقعی میان طعمها، عطرها و بافتهای متنوع این نوشیدنی جهانی.
قهوه یمن؛ میراث اصیل و تاریخی قهوه
قهوه یمن یکی از قدیمیترین و تاریخیترین قهوههای جهان است.
در قرن پانزدهم، یمن نخستین کشوری بود که قهوه را از اتیوپی وارد و کشت آن را آغاز کرد. قهوههای مناطق “موکا”، “ماتاری” و “سنعاء” از معروفترین انواع قهوه یمن هستند.
دانههای قهوه یمنی معمولاً به روش طبیعی (Natural Process) خشک میشوند و به همین دلیل طعمی غلیظ، شکلاتی و ادویهای دارند.
این قهوه رایحهای گرم و عمیق دارد و برای کسانی که به دنبال قهوهای با طعم کلاسیک و سنگین هستند، انتخابی فوقالعاده است.
قهوه پاپوآ گینه نو؛ طعم درخشان از سرزمین آتشفشانها
در کشور پاپوآ گینه نو، مزارع قهوه در ارتفاعات بالا و در خاکهای آتشفشانی غنی رشد میکنند.
قهوه پاپوآ گینه نو، بهویژه نوع Sigri، از نظر طعمی بین قهوههای آسیایی و آمریکای جنوبی قرار میگیرد. این قهوه رایحهای از مرکبات و گلهای تازه دارد و طعمی متعادل و شاداب ارائه میدهد.
فرآوری دقیق، دانههای دستچینشده و شرایط اقلیمی خاص، باعث شده قهوه این منطقه در میان باریستاها و متخصصان قهوه جایگاه ویژهای پیدا کند.
قهوه نپال؛ آرامش در ارتفاعات هیمالیا
قهوه نپال یکی از نادرترین قهوههای آسیا است. این قهوه در ارتفاعات بیش از ۱۲۰۰ متر از سطح دریا و در آبوهوایی خنک پرورش مییابد.
دانههای قهوه نپال معمولاً از نوع عربیکا هستند و با روش شسته (Washed Process) فرآوری میشوند.
نتیجه این فرآیند، قهوهای با طعم نرم و متعادل است که تهمزهای از عسل، کارامل و آجیل دارد.
تولید محدود قهوه نپال باعث شده این قهوه در بازارهای جهانی کمیاب باشد، اما کیفیت بالا و طعم ویژهاش آن را به یکی از قهوههای خاص و پرطرفدار در میان علاقهمندان حرفهای تبدیل کرده است.
قهوه تانزانیا؛ دانهای متفاوت با نام پیبری (Peaberry)
در میان قهوههای شرق آفریقا، قهوه تانزانیا جایگاه ویژهای دارد.
در هر میوه قهوه معمولاً دو دانه وجود دارد، اما در نوع پیبری تنها یک دانه کامل شکل میگیرد. همین ویژگی باعث میشود طعم این قهوه غلیظتر و متمرکزتر باشد.
قهوه تانزانیا پیبری، طعمی روشن با اسیدیته بالا دارد و رایحه آن یادآور مرکبات و توتهای وحشی است.
این قهوه برای دمآوری با دستگاههای فیلتر یا فرنچپرس گزینهای مناسب محسوب میشود و طعمی سرزنده و انرژیبخش ایجاد میکند.
قهوه کُنا هاوایی؛ نماد اصالت و کیفیت
قهوه کُنا از مشهورترین قهوههای خاص جهان است که تنها در منطقه محدودی از جزیره هاوایی رشد میکند.
شرایط اقلیمی خاص، خاک آتشفشانی و نسیم مرطوب اقیانوسی محیطی ایدهآل برای رشد این دانههای قهوه فراهم کرده است.
قهوه Kona طعمی نرم، شیرین و متعادل دارد و بهعنوان یکی از لوکسترین قهوههای جهان شناخته میشود.
تولید محدود و فرآوری دقیق، آن را به گزینهای ممتاز برای افرادی تبدیل کرده است که به کیفیت و طعم ویژه قهوه اهمیت میدهند
قهوه تیمور شرقی؛ تجربهای کمتر شنیدهشده
در میان قهوههای آسیایی، قهوه تیمور شرقی کمتر شناخته شده اما بسیار ارزشمند است.
دانههای قهوه در این منطقه در ارتفاعات بالا رشد میکنند و ترکیبی از عربیکا و روبوستا هستند.
قهوه تیمور طعمی خاکی و کمی تلخ دارد و برای کسانی که به دنبال قهوهای قوی و پررنگ هستند، انتخابی مناسب است.
تفاوت قهوههای خاص با قهوههای معمولی
قهوههای خاص نهتنها از نظر طعم، بلکه از نظر فرآیند تولید و شفافیت منبع نیز متفاوتاند.
مهمترین تفاوتها عبارتاند از:
- منشأ مشخص و قابلردیابی دانه قهوه
- امتیاز طعمی بالا بر اساس ارزیابی انجمن قهوه تخصصی (SCA)
- برداشت دستی و انتخاب دانههای سالم و کامل
- فرآوری دقیق و علمی
- تمرکز بر پایداری محیطزیست و حمایت از کشاورزان محلی
بهترین روش برای خرید و مصرف قهوههای خاص
برای تهیه قهوههای خاص جهان، باید به فروشگاههای تخصصی یا برندهایی مراجعه کرد که منبع دقیق قهوه را اعلام میکنند.
یکی از این مجموعهها فروشگاه بوناجو است؛ جایی که میتوانید مجموعهای از قهوههای خاص و نایاب از سراسر جهان را با تضمین تازگی و اصالت تهیه کنید.
بوناجو با عرضه قهوههای تازهبرشته و اعلام دقیق منشأ هر دانه، انتخابی مطمئن برای علاقهمندان به قهوه باکیفیت است.
به تاریخ برشتهکاری دانه قهوه توجه داشته باشید و ترجیحاً قهوه تازهبرشته تهیه کنید تا عطر و طعم واقعی قهوه را تجربه کنید.
روش دمآوری نیز نقش مهمی در نمایش طعم واقعی قهوه دارد.
بهطور مثال:
- قهوه یمن در فرنچپرس بهتر عصارهگیری میشود.
- قهوه پاپوآ در V60 یا کمکس، طعم مرکباتی خود را بهتر نشان میدهد.
- قهوه کُنا برای اسپرسو گزینهای ایدهآل است.
برای حفظ کیفیت و عطر قهوه، آن را در ظرف دربسته و دور از نور و رطوبت نگهداری کنید.
جمعبندی
قهوههای خاص جهان تنها نوشیدنی نیستند؛ بلکه روایتگر فرهنگ، اقلیم و تلاش مردمی هستند که با دقت و عشق دانه قهوه را پرورش میدهند.
شناخت و تجربه این قهوهها فرصتی است برای لمس بخشهای کمتر دیدهشده جهان در هر فنجان قهوه.
اگر به دنبال درک عمیقتری از طعم قهوه هستید، سفر خود را از همین امروز آغاز کنید؛ سفری در میان عطر و طعم قهوههای خاص جهان.